maandag 23 jun. 2003

Stimulans eigen woningbezit Europa zeer uiteenlopend

Van onze correspondenten

Vrijdag 23 mei 2003 - Het binnenkort aan te treden kabinet van CDA, VVD en D66 zegt de mogelijkheden tot aftrek van de hypotheekrente te zullen beperken. Hoe staat het met de subsidiëring en stimulering van het eigen woningbezit in andere Europese landen? Een bericht uit Duitsland, Frankrijk, Spanje, -Denemarken, Noorwegen en Zweden.

Een Nederlander die zijn huis met overwaarde verkoopt, kan onder de huidige regelgeving zijn volledige verkoopwinst wegzetten op de aandelen- of spaarmarkt of er een mooie auto, boot of vakantie van kopen. Om vervolgens voor de aankoop van de nieuwe woning (weer) een tophypotheek af te sluiten, met maximale renteaftrek. Dit is precies wat talloze hypotheekbemiddelaars dagelijks aan hun klanten adviseren. 'Laat de fiscus maximaal meebetalen', luidt hun advies.
Dat laatste is binnen afzienbare tijd niet meer mogelijk als het aan de nieuwe coalitiepartners CDA, VVD en D66 ligt. De verkoopwinst die wordt gerealiseerd op de oude woning moet straks worden gestoken in de aankoop van de nieuwe woning. Maar ook als dat niet gebeurt, bepaalt de overwaarde van de oude woning straks de maximale hoogte van de hypotheekrenteaftrek.

Duitsland

Duitsland kent de zogenoemde 'Eigenheimzulage', de 'eigen huis'-subsidie, die ook wel de Eigenheimförderung wordt genoemd. Het gaat om een subsidie voor eigen woningbezit die is vastgelegd in de wet op de inkomstenbelasting. Ze geldt voor mensen die een eerste maal een eigen huis aanschaffen. Betreft het (bijna) nieuwbouw dan krijgen de kopers jaarlijks, gedurende acht jaar, 2.556 euro, plus 767 euro per kind vergoed.
Voor bestaande huizen geldt 8 jaar lang: 1.278 euro plus 767 euro per kind. Nederlandstalige websites als http://www.verhuis.de/, gericht op wonen en werken in Duitsland, geven informatie over de aankoop van onroerend goed. Zij wijzen ondermeer op de volgende haken en ogen waardoor de subsidie in gevaar kan komen: overdraagbaarheid van de nieuwbouwsubsidie op de volgende eigenaar, het niet zelf benutten van het huis, het hebben van een hoge inkomens, een lage koopprijs, wanneer is een huis nieuw en wanneer bestaand, huizen in een vakantiegebied, de data die gelden voor aanschaf, verhuizing en aanvraag, wie komt precies in aanmerking voor de Kinderzulage, heeft één of beide partners al eerder deze subsidie gehad, de bepalingen in het erfpachtcontract. Uit dit grote aantal mogelijke berperkingen blijkt al dat recht op een Eigenheimzulage niet zonder meer wordt verkregen.

Frankrijk

De eigen woning wordt in Frankrijk niet bij de inkomstenbelasting betrokken. Dat betekent dat er geen hypotheekrenteaftrek plaatsvindt. Het betekent anderzijds ook dat er geen sprake is van een eigen woningforfait. Als er al sprake is van belangstelling van de fiscus voor koopwoningen, dan is dat uitsluitend in geval van heffing van vermogensbelasting. Het allergrootste deel van de Fransen heeft daar niets mee van doen.

Spanje

Spanje kent twee vormen van fiscale tegemoetkoming voor huizenbezitters. De eerste vorm is, vergelijkbaar met Nederland, aftrek van belasting over rente en aflossing. Over het algemeen hebben de hypotheken in Spanje een kortere levensduur en is de aflossing hoger. De eerste twee jaar van de looptijd van een hypotheek mag 20 procent van de betaalde aflossing plus rente in mindering worden gebracht op het belastbaar inkomen. Vanaf het derde jaar 15 procent. Het maximale aftrekbare bedrag is 9.000 euro op jaarbasis. De aftrek geldt alleen voor de eerste woning.
De tweede fiscale tegemoetkoming is voor starters op de huizenmarkt. Zij kunnen een spaarrekening openen, bestemd voor de aankoop van een huis. Het bedrag dat daarop wordt gestort is aftrekbaar voor de belasting. Een soort omgekeerde hypotheekaftrek dus. De spaarder moet wel kunnen aantonen dat hij binnen vier jaar het geld besteedt voor het kopen van een huis.
De laatste tijd heeft de Spaanse regering verschillende maatregelen afgekondigd om de aankoop van een eerste huis te vergemakkelijken. De prijzen zijn de laatste jaren enorm gestegen omdat veel Spanjaarden hun geld in tweede huizen stoppen.
De huursector (iets meer dan 10 procent) is in Spanje vrij onderontwikkeld. Om deze markt te stimuleren zijn eveneens fiscale maatregelen aangekondigd die het voor huiseigenaren en projectontwikkelaars aantrekkelijker moet maken om woningen te verhuren.

Denemarken

Wie niet meer tevreden is met een opblaaszwembadje en een mini-motorbootje wordt in Denemarken aangemoedigd een extra hypotheek te nemen. Ook de andere Scandinavische landen kennen renteaftrek. Daarnaast proberen Noorwegen, Zweden en Denemarken het kopen van een huis op verschillende manieren aantrekkelijk te maken. 'Leen alles wat je afbetaald hebt nog een keer en gebruik het voor jezelf, het maakt ons niet uit waarvoor', schreeuwt de reclame in Denemarken.
Leningen voor het kopen van een huis zijn in Denemarken een zaak van de banken en de overheid mengt zich er niet in. Hoewel de rente op de extra hypotheek aftrekbaar is, en de staat zo dus indirect betaalt voor de nieuwe boot of het zwembad in de tuin.
Een groot deel van de Denen is echter 'aandeelhouder', en heeft zich ingekocht in een vereniging of stichting, die officieel eigenaar blijft. De prijzen worden gereguleerd op de jaarvergadering en de winst die bij verhuizing, en dus bij verkoop van het aandeel gemaakt wordt, is voor de verkoper en mag vrij besteed worden.

Noorwegen

Om ook jongeren die nog geen woning hebben die ze kunnen verkopen een kans te geven op de huizenmarkt, hebben verschillende Noorse banken de handen ineen geslagen voor een gezamelijke hogerente-spaarrekening. Wie wil kan vanaf zijn 18e jaarlijks maximaal 1.900 euro op de rekening zetten en verdient daar rond de 5,6 procent rente over. Bovendien krijgt de spaarder 20 procent meer belastingaftrek. Voorwaarde is dat het geld ooit wordt besteed aan een woning in binnen- of buitenland. Met de spaarrekening achter de hand garanderen banken een lening voor 90 procent van de koopsom.
Een tegenhanger is in Noorwegen het de door de staat gerunde 'Husbanken'. Hier kan iedereen die niet via de bank wil of kan lenen terecht voor steun. Inkomen is niet belangrijk, maar de instantie bekijkt de 'nuchtere behoefte' van een koper. Deze kan beslissen of hij zich voor 5 jaar bindt aan een vaste rente van momenteel 5,5 procent of liever de risico's van de fluctuerende marktrente draagt, die momenteel 7,5 procent is. Die rente is fiscaal aftrekbaar.

Zweden

Ook in buurland Zweden wordt de bevolking met belastingaftrek gestimuleerd te kopen. De lage koers van de Zweedse kroon, lagere huisprijzen en lagere rente maken het voor veel Noren aantrekkelijk om over de grens te gaan wonen.
De Zweden stimuleren vooral het bouwen van een eigen huis met allerlei voordelen zoals een extra lage rente en subsidies voor ecologische aanpassingen. Ook het verbouwen in het algemeen belang, zoals in het geval van appartementencomplexen, wordt beloond met rentecompensatie. Een groot deel van de Zweden dat niet in een vrijstaand huis woont, is net zoals de Denen, aandeelhouder in een vereniging. Naast de rente en aflossing van de koopsom betaalt hij ook contributie voor gezamenlijke uitgaven zoals schoonmaak van het trappenhuis. Dit komt voor eigen rekening.

Klik hier als u in het linker deel geen inhoudsopgave ziet.