Wonen in buitenland / Het gras is groener
door George Marlet
2004-02-17

Het gras is groener bij de buren dus betrekken steeds meer Nederlanders een goedkopere woning in Duitsland.

Af en toe komt Bert Schipper ze bij de supermarkt in Bad Bentheim tegen: Nederlanders met een grote-stadsmentaliteit die ongegeneerd met de ellebogen voordringen. Tot ergernis van de Duitse en Nederlandse klanten laten deze nieuwkomers zien dat ze hun onhebbelijke manieren naar Duitsland hebben meegenomen.

,,Daar ben ik beducht voor, dat zulke mensen het voor ons verprutsen'', zegt Schipper. Om er relativerend aan toe te voegen dat het maar om een heel klein aantal gaat. ,,Het merendeel van de Nederlanders hier bestaat uit beschaafde mensen die de harde mentaliteit in Nederland juist zat zijn.''

Wonen in Duitsland is niet alleen populair vanwege de lagere huizen- en grondprijzen. Het leven in de dorpen langs de grens voltrekt zich rustiger en gemoedelijker dan in Nederland. Misschien mede dankzij de grotere huizen en tuinen 'gaan mensen hier relaxter met elkaar om', zegt Schipper, vier jaar geleden met zijn gezin vanuit Twente in Bad Bentheim (ruim duizend Nederlandse inwoners) neergestreken. ,,Je wordt hier niet vreemd aangekeken als je een foutje maakt. De verharding die je in Nederland ziet, is er langs de grens niet.''

Schipper adviseert Nederlanders met emigratieplannen via zijn website www.verhuis.de. Vierhonderd keer per dag wordt de site geraadpleegd. De economische teruggang heeft vooralsnog weinig invloed op de kooplust van Nederlanders. De trek naar het oosten is vanaf 2001 flink toegenomen door de herziening van het Nederlandse belastingstelsel. Zo lang iemand in Nederland belastingplichtig blijft, is de hypotheekrente aftrekbaar. Duitsland kent bovendien een subsidieregeling om het woningbezit te stimuleren, de Eigenheimzulage (zie kader).

Huizen en grond zijn in de grensstreken aanzienlijk goedkoper dan in Nederland. Wie vanuit Groningen oostwaarts trekt, 'koopt een complete woonboerderij voor de prijs van een rijtjeshuis in Amersfoort', vertelt Schipper. En ook in Bad Bent heim, twintig minuten rijden vanaf Oldenzaal, kan een huizenkoper de vingers aflikken. Twee huizen op een kavel van tweeduizend vierkante meter aan de rand van het bos, met een apart gastenverblijf moeten 650000 euro opbrengen. ,,Je moet bij wijze van spreken de edelherten uit je tuin jagen en kunt zo met je paard het bos in rijden. Dat zijn prijzen waarvan je zegt: hoe is het mogelijk? Er moet een addertje onder het gras zitten.''

In sommige gevallen is dat ook zo, weet Schipper uit zijn adviespraktijk. Mensen verkijken zich op de Duitse bureaucratie, de 'heel glibberige' onroerend-goedmarkt en de financiering van hun nieuwe huis. Het is niet ongewoon dat meerdere makelaars hetzelfde huis proberen te verkopen. (zie kader)

Schipper: ,,Er is geen enkele makelaar voor wie ik mijn hand in het vuur steek. Of ze zijn wel van goede wil maar incompetent.'' De overeenkomst bij de notaris die in Nederland het sluitstuk van de transactie is, vormt in Duitsland pas het begin. Nederlandse banken staan huiverig tegenover het financieren van huizen in Duitsland, onder meer omdat het niet mogelijk is bij wanbetalers beslag op het loon te laten leggen.

Verhuizen naar Duitsland is qua afstand nog te overzien, qua rompslomp is het volgens Schipper een echte emigratie. Mensen die de taal niet kennen, lopen het risico dat ze geïsoleerd raken. ,,Een alternatief is naar een van de Nederlandse wijken te gaan, dan heb je in elk geval nog aanspraak.'' En voor bijvoorbeeld ziektekostenverzekeringen is de Europese eenwording nog ver weg. Schipper voert zelf actie (,,Een gevecht met de windmolens'') om voor zijn kinderen aanspraak te krijgen op vergoedingen volgens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Over de mentaliteit van Duitsers bestaan veel vooroordelen. Wie een hekel aan Duitsers heeft, kan beter in Nederland blijven wonen. Maar wie de moeite neemt om in buurt en dorp contacten te leggen, ontdekt volgens Schipper dat Duitsers 'heel open en democratische mensen zijn'. Schippers kinderen zitten op een Duitse school. ,,Dat is wel grappig. Ze zeggen bijvoorbeeld: 'Papa, dat doe je vals', of 'Papa, je bent een Banghase'.'' De buurt kent een Bogengemeinschaft, een soort buurtvereniging die ook in actie komt als iemand ziek is en hulp nodig heeft. ,,Noaberschap bestaat hier nog.''

Bestuurders van plaatsen als Gildehaus maken zich zorgen over de toestroom van Nederlanders. Tachtig procent van de nieuwbouwwijk Pieper-Werning I wordt bewoond door Nederlanders. In Alstätte hebben Nederlanders negentig procent van de bouwkavels gekocht en spreken Duitsers van 'Klein-Amsterdam'. ,,Wanneer Duitse lokale gemeenschappen worden geconfronteerd met een Nederlandse kolonie, dan bestaat het risico dat in het positieve beeld dat Duitsers van Nederlanders hebben, barsten ontstaan'', waarschuwden onderzoekers van bureau I en O Research afgelopen zomer.

Over de hele linie zijn Nederlanders echter behoorlijk geïntegreerd, bleek uit hetzelfde onderzoek. Maar liefst 96 procent van de Nederlanders voelt zich geaccepteerd door hun Duitse plaatsgenoten. De taal levert voor de meeste mensen geen problemen op. Tachtig procent van de Nederlanders heeft (redelijk) veel contact met Duitse plaatsgenoten. Meer dan de helft van de kinderen die naar de basisschool gaan, zit op een Duitse school. En voor de boodschappen gaat slechts 17 procent naar Nederland.

Klik hier als u in het linker deel geen inhoudsopgave ziet.